آواچه - ۲۱ (عربی در هندسه)

در قسمت قبل جدانویسی و پیوستهنویسی برخی پیشوندها و پسوندهای فارسی را بررسی کردیم. در این قسمت میخواهیم راجع به کلمات مرکب صحبت کنیم. با ما همراه باشید.اسمها در دستور زبان فارسی از نظر ساختار در دو گروه ساده و غیرساده دستهبندی میشوند.اسم ساده اسمی است که فقط دارای یک جزء معنیدار باشد. مانند سیب، آتش، کتاباسم غیرساده به سه دسته تقسیم میشود: مشتق، مرکب، مشتقمرکباسم مشتق اسمی است که از دو یا چند جزء تشکیل شده است و دستکم یک جزء آن معنای مستقل دارد. مشتقها از افزودن پسوند و پیشوند به اسم و بن فعل ساخته میشوند. مانند باغبان، بارانی، دانش.برخی وندهای مشتقساز عبارتاند از: زار (لالهزار)، گاه (دانشگاه)، دان (گلدان)، ـَک (عروسک)، ـِش (دانش)، ار (رفتار)، بان (باغبان)، چه (باغچه)، ـه (دسته)، ی (نیکی) و…ی نکره و نشانههای جمع مشتقساز نیستند.اسم مرکب اسمی است که از دو یا چند جزء که معنای مستقل دارند تشکیل شده است. مانند کتابخانه، سفیدرود، آشپز، حقیقتطلباسم مشتقمرکب اسمی است که از دو یا چند جزء دارای معنای مستقل و یک یا چند وند تشکیل شده است. مانند آتشنشانی، وبلاگنویسیدر پیوستهنویسى یا جدانویسى اسامی غیرساده در زبان فارسى، در تدوین و تصویب «دستور خط فارسى» تنها موارد الزامى جدانویسى و پیوستهنویسى معین شده است و در خصوص سایر کلمات، به نویسندگان اختیار داده شده است که بر اساس سلیقۀ خود تصمیم بگیرند. در این کتاب منظور از ترکیبات و کلمات مرکب، تمام کلمات غیرساده اعم از کلمات مشتق، مرکب و مشتقمرکب است.الف) کلمات مرکبى که الزاماً پیوسته نوشته مىشود:1- کلمات مرکبى که از ترکیب با پیشوند ساخته مىشود همیشه با نیمفاصله جدا نوشته مىشود، مگر مرکبهایى که با پیشو آواچه - ۲۱ (عربی در هندسه)...ادامه مطلب

در قسمت قبل جدانویسی و پیوستهنویسی کلمات مرکب را بررسی کردیم. در این قسمت که قسمت پایانی است میخواهیم راجع به واژههای با چند صورت املایی صحبت کنیم. با ما همراه باشید.زبانها معمولاً کلماتی را از هم قرض میگیرند و به هم قرض میدهند. در این بین زبان عربی در طول قرون گذشته و زبانهای اروپایی در یکصد سال گذشته بیشترین واژههای قرضی را وارد زبان فارسی کردهاند.برخی از کلمات قرضی که از زبانهای دیگر وارد زبان فارسی شدهاند و در نوشتن آنها حروف همآوا (ا/ ع؛ ت/ ط؛ ث/ س/ ص؛ ح/ ه؛ ذ/ ز/ ض/ ظ؛ غ/ ق) به کار رفته است داراى دو یا چند صورت املایى ضبطشده هستند.کلماتی که حروف «ث»، «ح»، «ص»، «ض»، «ط»، «ظ»، «ع» و «ق» در آنها دیده میشود معمولاً از عربی (و برخی ترکی) وارد فارسی شدهاند و این حروف در کلمات اصیل و خالص فارسی وجود ندارند. مانند «اثر»، «حرم»، «خاص»، «ضرب»، «طلب»، «ظاهر»، «علم» و «قدر». همچنین کلماتی که حروف «گ»، «چ»، «پ» و «ژ» در آنها استفاده شود عربی نیستند، چون این حروف در زبان عربی استفاده نمیشوند. مانند «توپ»، «ژاله»، «چرب»، «گاو».کلماتى که داراى دو یا چند صورت املایى هستنددر زبان فارسى کلماتى وجود دارد که داراى دو یا چند صورت املایى ضبطشده هستند. منظور، واژههایى است که در نوشتن آنها حروف همآوا به کار رفته باشد. حروف همآوا عبارتاند از: ا/ ع؛ ت/ ط؛ ث/ س/ ص؛ ح/ ه؛ ذ/ ز/ ض/ ظ؛ غ/ ق. فهرست این واژهها و صورت املایی پیشنهادى براى آنها، در کتاب «دستور خط فارسی» آمده است. در این فهرست فقط واژههایى درج شدهاند که داراى دو یا چند صورت املایى ضبطشده باشند و علاوه بر آن، در زبان فارسى امروز به کار رود، یا واژههایى مانند نامهاى گیاهان و جانوران و خوراکها و دا آواچه - ۲۱ (عربی در هندسه)...ادامه مطلب

این پست، متن صحبتهای آقای باقری در همایش مجازی مدرسۀ توسعۀ پایدار هست. این همایش هفتم اسفند برگزار شد. صحبتای ایشون بهنظرم جالب و مفید بودن گفتم پیادهش کنم که شما هم استفاده کنید. مدت سخنرانیشون نیم ساعت بود: به نام خدا. من زبان فارسی را پاس آواچه - ۲۱ (عربی در هندسه)...ادامه مطلب

همان گونه که زبان از مجموعۀ اصول و قواعدى به نام «دستور'>دستور زبان» پیروى مىکند، خط، که چهرۀ مکتوب زبان است نیز باید پیرو اصول و ضوابطى باشد. مجموع این اصول و ضوابط را «دستور خط» میگویند.در خط فارسی بهدلیل وجود ویژگیهایی مانند امکان انتخاب جدانویسی ی آواچه - ۲۱ (عربی در هندسه)...ادامه مطلب

در قسمت اول، با کتاب «دستور'>دستور خط فارسی»'>فارسی» آشنا شدیم. در این قسمت میخواهیم هفت قاعده از قواعد کلّی دستور خط فارسی را مرور کنیم. با ما همراه باشید.قاعدۀ اول: حفظ چهرۀ خط فارسىخط فارسی بر اساس اصل پانزدهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران خط رسمی کشور م آواچه - ۲۱ (عربی در هندسه)...ادامه مطلب